De nieuwe Noord-Koreaanse raket komt wel erg ver

Noord-Korea heeft zondagochtend een nieuw type middellangeafstandsraket getest. Noord-Koreaanse staatsmedia meldden maandag dat het ,,perfecte wapensysteem” Hwasong-12 uitgerust kan worden met een ,,grote kernkop”. Het projectiel bleef dertig minuten in de lucht en plonsde op zo’n 700 kilometer van de lanceerbasis in zee. Het was de tiende Noord-Koreaanse raketproef dit jaar – en de eerste sinds de beëdiging van de nieuwe Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in vorige week woensdag.

De lancering van de raket op Noord-Koreaanse staatstelevisie, begeleid door koorzang:

Wat de test bijzonder maakt, is dat de raket in een scherpe boog omhoog werd afgeschoten – in het Engels ook wel ‘lofting’ genoemd. Met deze lanceertechniek kan de raket een flinke afstand afleggen, zónder dat die in Japanse wateren terechtkomt. Het geeft de Noord-Koreanen meer tijd om de raket te analyseren.

2.000 kilometer

De Japanse minister van Defensie Tomomi Inada zei dat de raket een hoogte bereikte van 2.000 kilometer, wat Pyongyang maandag bevestigde. Dat is veel meer dan de korte- en middellangeafstandsraketten die Pyongyang eerder afvuurde.

Rakettechnicus van de Union of Concerned Scientists David Wright stelde zondag dat het maximale bereik circa 4.500 kilometer is, wanneer de raket op een normale wijze wordt afgeschoten. Zuid-Koreaanse deskundigen houden een bereik van vijf- tot zesduizend kilometer voor mogelijk. Dat is een flinke verbetering ten opzichte van de Noord-Koreaanse Musudan-raketten, die vorig jaar meerdere malen getest werden en zo’n 3.000 kilometer ver kunnen komen.

Deze proef is vooral een boodschap aan de VS. ,,Het meest complete wapensysteem zal niet slechts in handen van één land [de VS, red.] zijn; wij zullen in staat zijn om aanvallen proportioneel te vergelden”, aldus Noord-Koreaanse staatsmedia. De Amerikaanse militaire bases op het eiland Guam in de Stille Oceaan, doorns in het oog van Pyongyang, liggen op slechts 3.400 kilometer van Noord-Korea. Net niet te halen voor de Musudan, maar binnen het bereik van de nieuwe Hwaesong-12. Het Amerikaanse leger sloot zondag uit dat het projectiel het Amerikaanse vasteland zou kunnen bereiken. Daarvoor zou de raket minstens 8.000 kilometer moeten kunnen afleggen. De Hwasong-12 is wel nieuwe stap in het ontwikkelingsproces van zo’n intercontinentale raket.

Indrukwekkende resultaten

De raket werd afgeschoten van de luchtbasis Banghyon, waarvandaan in februari nog een ander type middellangeafstandsraket werd getest. Die Pukguksong-2 heeft een bereik van 1.200 tot 3.000 kilometer, maar kan volgens Pyongyang ook met een kernkop worden uitgerust. Dat laatste, de grootste angst van de VS, is nog niet door experts bevestigd en kan Noord-Koreaanse borstklopperij zijn.

Dat wil niet zeggen dat zorgen niet op zijn plaats zijn. Hoewel het nogal eens misgaat met raketlanceringen, boekt Kim Jong-un gemiddeld genomen indrukwekkende resultaten. Sinds hij in december 2011 aan de macht kwam, werden 76 raketproeven uitgevoerd, waarvan er 59 succesvol waren en slechts zeventien faalden. Bovendien: door mislukte proeven spoort Pyongyang ontwerpfouten op, die voor een volgende test worden weggepoetst.

Analisten wachten nu op foto- en videobeelden van de lancering van zondag, om nog meer te kunnen zeggen over de raket. Vermoedelijk krijgt het beestje dan ook een naam. Op social media wordt gespeculeerd of dit de mysterieuze nieuwe tweetrapsraket was, die vorige maand op een grote militaire parade in Pyongyang werd getoond.

De succesvolle proef komt nog geen week na de inauguratie van de links-liberale Zuid-Koreaanse president Moon. Het Noord-Koreaanse machtsvertoon is een belangrijke eerste test voor het kersverse staatshoofd, dat tijdens zijn campagne zei juist toenadering tot Pyongyang te zoeken.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 15 mei 2017 in nrc.next en NRC Handelsblad

Posted in Noord-Korea | Leave a reply

Kijken: Voormalige Noord-Koreaanse diplomaat doet boekje open

Hij was de hoogstgeplaatste Noord-Koreaan die overliep naar Zuid-Korea in twintig jaar tijd. Nu deelt Thae Yong-ho informatie over zijn mysterieuze vaderland om zo het regime van Kim Jong-un aan te pakken. Al-Jazeera had een openhartig interview met Thae, die namens Pyongyang vice-ambassadeur was voor het Verenigd Koninkrijk.

In het gesprek legt Thae uit waarom hij in 2016 de stap maakte om Noord-Korea te verlaten. “Mijn leven in Noord-Korea was niets anders dan het leven van een slaaf”, aldus Thae. “Ik wilde dat mijn kinderen een normaal leven zouden kennen en in vrijheid konden leven.”

Thae kon zijn echtgenote en zoons meenemen, maar zijn broers en zussen bleven achter in Noord-Korea. De oud-diplomaat weet genoeg van het wrede bewind van Kim Jong-un om te veronderstellen dat zij gestraft zijn voor de vlucht van Thae. “Dit breekt mijn hart”.

Twijfels

Hoewel hij al langer twijfels had over het bewind in Noord-Korea was Thae niet altijd sceptisch. Aanvankelijk had hij hoop voor een frisse start onder Kim Jomg-un, die in december 2011 zijn vader Kim Jong-il op 27-jarige leeftijd opvolgde. De derde Kim uit de dynastie was jong, had in het buitenland gestudeerd en was nog niet volledig getekend door het repressieve Noord-Koreaanse systeem. Thae kwam echter bedrogen uit:

“Hij koos voor de voortzetting van het bestaande beleid van zijn vader en grootvader […] In december 2013 liet hij iedereen executeren die verandering wilde. Het systeem lijkt sterk, maar bevindt zich op een hellend vlak. Kim Jong-un vertrouwt alleen nog op een terreurbewind”.

Moord op halfbroer

De moord op Kims halfbroer Kim Jong-nam kwam voor Thae niet als verrassing. “Kim was een fysiek obstakel dat vroeg of laat uit de weg geruimd moest worden”, zegt Thae. Daarmee doelt hij op het feit dat de halfbroer wel eens de macht in Pyongyang zou kunnen gaan opeisen. Dat Kim Jong-nam die ambitie totaal niet had, maakte volgens Thae niets uit. “Kim Jong-un verkeert in een hoge staat van paranoia.”

Het sluiten van een deal met Pyongyang om te stoppen met het ontwikkelen van kernwapen en raketten raadt Thae ten zeerste af. “Dan beloon je die provocaties alleen maar”. En dat maakt Kim Jong-un alleen maar sterker en gevaarlijker. Thae pleit voor een andere oplossing:

“Het beste middel is om informatie van buitenaf naar Noord-Korea te brengen, om mensen te informeren en ze in opstand te laten komen.”

Thae werd in 1962 geboren in Noord-Korea. Hij klom op tot een van de hoogste diplomatieke posten en werd gezien als een van de “beste en helderste” geesten van het communistische land. Thae heeft al een nieuwe missie gevonden: “Ik zal mij blijven inzetten om de ineenstorting van het regime van Kim Jong-un en de hereniging van Korea te bespoedigen.”

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 12 mei 2017 op de website van NRC.

Trouw aan zijn grote liefde Kim Il-sung. James Dresnok (1941 – 2016)

‘Over één ding ben ik blij: dat zij niet zwanger van me is geworden. Want ik heb gezworen nooit mijn kinderen te verlaten.” Ruim veertig jaar nadat zijn vrouw hem had verlaten voor een ander en bijna even lang nadat hij als Amerikaan overliep naar Noord-Korea schiet James Dresnok nog steeds vol bij de herinnering – zo is te zien in de documentaire die hem in het Westen bekendheid verschafte: Crossing the Line (2006).

Al op jonge leeftijd leerde de in Virginia geboren Dresnok wat verlaten worden is. Zijn alcoholistische moeder verliet zijn vader, die hem na een tijdje in een pleeghuis achterliet. Op zijn 17e verjaardag meldde Dresnok zich aan bij het leger. Een jaar later trad hij in het huwelijk, naar eigen zeggen om de pijn uit zijn jeugdjaren te wissen. Maar toen hij gestationeerd werd in West-Duitsland en twee jaar later terugkeerde, had zijn vrouw al een ander.

Dit alles tekende Dresnok voor het leven. In 1962 was hij als 21-jarige militair gestationeerd in het grensgebied van Zuid-Korea. Daar dreigde hij voor de krijgsraad gesleept te worden, nadat hij de handtekening van zijn commandant had vervalst om de basis te kunnen verlaten – en zijn favoriete prostituee te bezoeken.

Enkele uren voordat hij bij zijn commandant moest verschijnen, nam Dresnok een drastisch besluit. Toen zijn kameraden aan het lunchen waren, rende hij de grens met Noord-Korea over. Dat was niet zonder gevaren: de zogeheten Gedemilitariseerde Zone (DMZ) ligt vol landmijnen. Dresnok geraakte ongeschonden aan de andere kant, waar hij zich overgaf aan de Noord-Koreanen.

Bekijk hier de documentaire ‘Crossing the Line’ over Dresnok:

Eind vorig jaar overleed Dresnok, werd afgelopen maand bekend via medewerkers van reisbureau Koryo Tours met goed ingevoerde bronnen in Noord-Korea. Oprichter en manager van Koryo Tours Nicholas Bonner maakte samen met filmmaker Daniel Gordon de documentaire over Dresnok.

Een persoon zou Dresnok naar eigen zeggen nooit verlaten: de Grote Leider Kim Il-sung, later opgevolgd door zijn zoons Kim Jong-il en Kim Jong-un. Zelfs tijdens de hongersnood in de jaren 90 die honderdduizenden Noord-Koreanen het leven kostte, kreeg de ex-Amerikaan gewoon te eten van de staat. De liefde was wederzijds: „Al ligt er een miljard dollar in goud op tafel, ik vertrek niet. Ik voel me hier thuis”, aldus Dresnok, met een glimmend speldje met de beeltenis van Kim Il-sung op zijn borst.

Dat was niet altijd zo geweest. In 1966 kreeg hij, evenals drie andere overgelopen militairen, spijt van zijn radicale besluit. Met Larry Abshier, die al in Noord-Korea was toen hij arriveerde, en Jerry Wayne Parrish en Charles Robert Jenkins, overgelopen in 1963 en 1965, meldde Dresnok zich bij de ambassade van de Sovjet-Unie, in de hoop naar Rusland te worden overgebracht.

De Sovjets zaten zo kort na de Cubacrisis niet te wachten op een groep onbetrouwbare Amerikanen en gaf hen nul op het rekest. Hierop werden zij door Pyongyang in een eenkamerappartement geplaatst, waar zij Noord-Koreaanse ‘heropvoeding’ kregen. Van ’s ochtends tot ’s avonds bestudeerden zij de communistische Juche-leer van Kim Il-sung. Dresnok zei dat dit het moment was dat hij besloot definitief in Noord-Korea te blijven en om zich aan te passen – al zal hij hierin weinig keuze hebben gehad.

Dresnok vond toch zijn draai. Hij leerde vloeiend Koreaans en raakte onder de indruk van het werk van Kim Il-sung, waarvan hij later delen zou vertalen in het Engels. Toen de heropvoeding in de ogen van Pyongyang compleet was, werd een nieuw doel gevonden voor de overlopers: zij werden acteurs in Noord-Koreaanse propagandafilms. Allen speelden Amerikaanse bad guys, die telkens weer het onderspit delfden tegen de Noord-Koreaanse helden.

Dresnok kreeg een rol als ‘Arthur’, een meedogenloze oorlogscommandant. Ondanks deze schurkenrol werd Arthur de speelse bijnaam van Dresnok voor zijn Noord-Koreaanse vrienden met wie hij zijn grootste hobby deelde: vissen.

De Amerikanen kregen naast een Noord-Koreaans paspoort ook allemaal een echtgenote cadeau van het Kimregime. Dresnok ‘ontving’ Doina Bumbea, een vrouw die door Noord-Koreaanse agenten uit het bevriende Roemenië was ontvoerd. Zij overleed in 1997. Dresnok hertrouwde later met de dochter van een Togolese diplomaat en een Noord-Koreaanse vrouw.

Bekijk hier een aflevering van CBS-programma ’60 Minutes’ over Dresnok:

Ondanks het feit dat hij op zijn vijftiende school verliet, doceerde Dresnok Engels in Pyongyang. „Sommige leerlingen vonden zijn accent moeilijk te verstaan”, zegt Nicholas Bonner van Koryo Tours in per mail. Anderen maakten grappen over Dresnoks grote gestalte. Met een lengte van 1,95 meter en een gezet postuur was hij een unieke verschijning in Noord-Korea. ,,Een leerling grapte dat hij geen schoenen maar onderzeeboten droeg. Daar kon Dresnok hartelijk om lachen”, aldus Bonner.

Bonner herinnert Dresnok als een ‘larger-than-life’-karakter. „Dat gold niet alleen voor zijn omvang. Hij kon een ruimte helemaal overnemen met zijn aanwezigheid. Hij was dol op het vertellen van verhalen. Hoe groter, hoe beter.”

Toch kende de trotse Dresnok momenten van angst toen hij de met mijnen bezaaide DMZ over rende, zo vertelt hij in Crossing the Line. „Natuurlijk was ik bang. Zal ik leven of sterven? Maar ik stak over, op zoek naar mijn nieuwe leven.”

Dresnoks dood komt niet als een verrassing: al in de ruim tien jaar oude documentaire zien we hoe een arts Dresnok bestraffend toespreekt omdat hij te veel rookt en drinkt, terwijl hij een hartkwaal heeft. Dresnok lijkt niet onder de indruk: „Sommige mensen willen van me af, maar ik ben hier nog wel even”, zegt hij, zijn kunstgebit bloot lachend. „Ik wil minstens tachtig worden.”

Dresnok laat een vrouw en drie zoons na, allen geboren in Noord-Korea. De oudste twee zijn net als hun vader acteurs in propagandafilms. Dresnok heeft na zijn vlucht nooit meer contact gehad met zijn Amerikaanse familie. Hij was de laatste van de Amerikaanse overlopers die nog in Noord-Korea leefde. Jenkins verliet Noord-Korea in 2006 en woont nu op het Japanse eiland Sado met zijn vrouw en dochters. Abshier en Parrish overleden in respectievelijk 1983 en 1996.

Een ingekorte versie van deze necrologie verscheen op 6 mei in NRC