Overloper brengt Zuid-Korea opnieuw in verlegenheid

Het nieuwe jaar begon beschamend voor de Zuid-Koreaanse krijgsmacht. Op 1 januari wist een man de zwaarbewaakte grens over te steken van Zuid- naar Noord-Korea. Het lijkt erop dat het om dezelfde persoon gaat die het Zuid-Koreaanse leger eind 2020 in verlegenheid bracht, door relatief ongehinderd de grens de andere kant op te passeren.

Lees hier mijn artikel voor het RD: Overloper brengt Zuid-Korea opnieuw in verlegenheid

Tussen artillerie en snoepverpakkingen

Strandjutten is een hobby die de Nederlander niet vreemd is. Lekker op het strand zoeken naar haaientanden, fossielen van zee-egels of flessenpost. Onderzoeker Kang Dong-wan van de Zuid-Koreaanse Dong-A-universiteit pakte het anders aan: hij struinde de kusten van vijf westelijk gelegen Zuid-Koreaanse eilanden af om aangespoeld afval uit Noord-Korea te rapen en onderzoeken, zo bericht nieuwssite Daily NK.

De buit bestond uit 1.414 stuks verpakkingsmateriaal van in totaal 708 verschillende producten. Kang zette zijn bevindingen uiteen in een boek dat onlangs verscheen. Zijn ruim een jaar durende strandjutoperaties van september 2020 tot en met oktober 2021 hadden als doel via een analyse van aangespoeld afval inzichten op te doen van de Noord-Koreaanse samenleving. Vanwege de gesloten aard van dat land moet je creatieve middelen aanwenden om nieuwe inkijkjes te krijgen.

De vijf bezochte eilanden liggen vlak bij de zeegrens met Noord-Korea, waardoor er geregeld afval uit het totalitaire land aanspoelt. Kang vond verpakkingen van medicijnen, drank en sigaretten – maar vooral snoeppapier, waarbij opviel dat de Noord-Koreaanse producenten schaamteloos ontwerpen van Hello Kitty en Winnie de Poeh hadden gejat. In zo’n gesloten land kom je ook wat makkelijker weg met auteursrechtschending. Daarnaast bleken afbeeldingen op de verpakkingen van onder meer noedels te zijn gekopieerd van populaire Zuid-Koreaanse producten. Japan en Zuid-Korea mogen dan wel verderfelijk kapitalistische aartsvijanden zijn, maar imitaties van hun merkproducten zijn blijkbaar goed genoeg.

De bevindingen van Kang sluiten deels aan bij een strandbezoek dat de redactie van NK News, een nieuwssite gespecialiseerd in Noord-Korea, in 2020 bracht aan het Zuid-Koreaanse eiland Yeongpyeong. De journalisten vonden hoofdzakelijk snoepverpakkingen – en één eenzaam propagandapamflet. Hen viel op dat sinds het aantreden van Kim Jong-un tien jaar geleden productontwerpen flitsender en moderner zijn geworden (en vaak leentjebuur spelen bij de zuiderbuur) dan de fantasieloze, grauwe designs die de ronde deden onder zijn vader Kim Jong-il. Die was van 1994 tot 2011 aan de macht. De eilandbewoners vonden de aangespoelde rommel vast minder hinderlijk dan de 170 granaten die in 2010 door Noord-Koreaanse artillerie op het eiland werden afgevuurd – en vier mensen het leven kostte.

Vorige maand hadden NK News-hoofdredacteur Chad O’Carroll en een collega opnieuw beet. Zij vonden bij Goseong, juist aan de Zuid-Koreaanse oostkust, een halfvolle fles Noord-Koreaanse soju (een Koreaanse rijstlikeur). „Openen viel niet mee, maar toen dat lukte kwam de zoet-chemische geur direct naar boven”, schreef O’Carroll op Twitter. „Helaas niet geproefd, omdat ik geen doodswens heb.”

Iets zuidelijker bij Gangneung waren kustbewoners in september 1996 minder blij met wat er uit Noord-Korea aanspoelde. Toen arriveerde een Noord-Koreaanse onderzeeër met speciaal getrainde spionnen. Het vaartuig strandde, waardoor de communistische inlichtingenofficieren vastzaten. Hierop volgende een 49 dagen durende klopjacht, waarbij 24 Noord- en zestien Zuid-Koreanen om het leven kwamen.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 4 januari in NRC Handelsblad.

Gesprek met NOS over Noord-Koreaanse grensoversteek

Met de NOS sprak ik over de Noord-Koreaanse vluchteling die op Nieuwjaarsdag de zwaarbewaakte inter-Koreaanse grens overstak om terug te keren naar zijn land van herkomst.

Lees hier het artikel: Direct schieten, dat is de regel als iemand Noord-Korea binnensluipt

Fotoserie 10 jaar Kim Jong-un

Voor NRC mocht ik deze fotoserie over 10 jaar sinds de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan de macht kwam van onderschriften voorzien:

Na tien jaar Kim Jong-un gaat Noord-Korea zelfverzekerd de toekomst tegemoet

Kim Jong-un op de herdenking ter ere van de tiende sterfdag van zijn vader Kim Jong-il

Gesprek bij Blok & Toine

Op NPO Radio 1 was ik te gast bij Blok & Toine om te praten over uitspraken van de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in over een mogelijk vredesverdrag van de Koreaanse Oorlog (1950 – 1953). De uitzending is hier terug te luisteren, het fragment zit direct aan het begin:

Blok & Toine, 13 december 2021

De duistere inkomstenbronnen van Noord-Korea

Noord-Korea specialiseert zich al tientallen jaren in het verdienen van geld op allerlei creatieve manieren. Wapen- en drugshandel, bankovervallen en dwangarbeid worden daarbij niet geschuwd. Voor het RD maakte ik een overzicht van de meest prominente tactieken waarop Pyongyang geld binnen hengelt.

Lees hier het artikel: De duistere inkomstenbronnen van Noord-Korea

Noord-Korea zit potdicht, maar hoe zit het met de internationale betrekkingen?

Door de coronapandemie zit Noord-Korea dichter dan ooit. Hoe houdt het land zich staande? Is er een wapenwedloop met Seoul gaande? En hoe staat het met de betrekkingen tussen Pyongyang en Zuid-Korea, de Verenigde Staten en China?

Lees hier mijn analyse: Noord-Korea zit meer dan ooit potdicht

Rakettenvertoon in Noord- én Zuid-Korea

Voor De Groene Amsterdammer schreef ik een stukje over de recente nachtelijke Noord-Koreaanse militaire parade en de Zuid-Koreaanse test van een SLBM: een raket die van een onderzeeër kan worden afgevuurd.

Lees hier het stuk: In Korea dreigt een rakettenwedloop

Noord- en Zuid-Korea heropenen hotline na dertien maanden

Na dertien maanden hebben Noord- en Zuid-Korea dinsdag de militaire en diplomatie communicatielijnen heropend. Dat hebben beide overheden dinsdag bevestigd. Noord-Korea zei de onderlinge betrekkingen „zo snel mogelijk” te willen verbeteren.

De heropening kwam tot stand na een briefwisseling tussen de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. De staatshoofden zijn in april begonnen elkaar te schrijven. Om 10.00 uur dinsdagochtend werd het telefonisch contact hersteld en ook de militaire inter-Koreaanse faxverbinding is weer operationeel.

„We verwachten dat het herstel van de Zuid-Noord-communicatielijnen een positieve bijdrage zal leveren aan het verbeteren van de bilaterale betrekkingen”, zei een woordvoerder van president Moon. „De gehele Koreaanse natie verlangt ernaar dat de Noord-Zuid-relatie zich zo snel mogelijk herstelt van de tegenslag en stagnatie.”

Koreaanse Oorlog

De toenadering vindt plaats op een beladen datum: precies 68 jaar na het ‘einde’ van de Koreaanse Oorlog (1950 – 1953). Dit bloedige conflict, waarvoor ook Nederland bijna vierduizend militairen leverde, eindigde op 27 juli 1953 in een wapenstilstand. Een vredesverdrag werd echter nooit gesloten, vele pogingen daartoe ten spijt. Formeel is de oorlog dus nooit beëindigd.

Noord-Korea verbrak alle communicatieverbindingen met de zuiderbuur in juni 2020. Het communistische regime zei dat die lijnen niet meer nodig waren voor zo’n „vijand”. Het is routine dat Zuid-Koreaanse militairen en ambtenaren dagelijks bellen naar hun collega’s in het noorden, om kort contact te leggen. Al die tijd namen de Noord-Koreanen aan de andere kant van de lijn de hoorn niet op.

Opgbelazen verbindingskantoor

Hierna ging het bergafwaarts met de onderlinge relaties. Enkele dagen later blies Noord-Korea een inter-Koreaans verbindingskantoor op. Ook spuide Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse dictator, dreigementen en schuttingtaal richting het zuiden. In september vorig jaar schoten Noord-Koreaanse marine-officiers een Zuid-Koreaanse ambtenaar dood toen hij per boot de zeegrens naderde.

Sindsdien waren de betrekkingen bekoeld, hoewel president Moon meerdere pogingen deed in contact te treden met Pyongyang. Ook de Amerikaanse president Joe Biden probeert sinds zijn aantreden in januari met Noord-Korea te spreken, maar kreeg tot nog toe nul op het rekest. In 2018 was er juist sprake van een diplomatieke détente, waarbij Moon en Kim elkaar drie keer ontmoetten. Ook had Kim in 2018 en 2019 driemaal een top met de toenmalige Amerikaanse president Donald Trump.

Wat de aanleiding is tot het heropenen van de lijnen, is niet bekend. Noord-Korea kampt met grote economische en maatschappelijke problemen en heeft vorige maand zelfs gewaarschuwd voor dreigende voedseltekorten.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 27 juli 2021 op de website van NRC.

Gesprek NOS over voedselcrisis in Noord-Korea

Met de NOS sprak ik als Noord-Koreadeskundige over de sterk gestegen voedselprijzen en -tekorten die Noord-Korea teisteren. Ook ging ik in op de meest recente uitspraken van het Noord-Koreaanse regime en over of onderhandelingen mogelijk zijn. Behalve ik sprak ook hoogleraar Koreastudies Remco Breuker met de NOS.

Lees hier het hele artikel: Te weinig eten, hoge prijzen en corona: crisis op crisis in Noord-Korea