Mijn eerste reportage uit Zuid-Korea staat online! Het lijkt op het eerste gezicht een normaal café wanneer je er vanuit een van de drukste metrostations van Seoul naartoe loopt. Café Grace staat sinds 2010 op het terrein van de anglicaanse kerk van Seoul en trekt op deze zomerse dag flink wat bezoekers. Het personeel heeft één ding gemeen: alle medewerkers zijn uit Noord-Korea gevluchte vrouwen.
Voor het RD ging ik langs bij de oprichters van dit café dat Noord-Koreaanse vluchtelingen bestaanszekerheid en steun moet bieden in Zuid-Korea. Lees het artikel hier!
Er is in Nederland moeilijker een handgebaar denkbaar dat meer alom bekend én onomstreden is dan het peace-teken: het opsteken van de duim en middelvinger in de V van vrede. Of je nou 4 of 102 jaar oud bent, iedereen kent het. In Noord-Korea is dit echter een nieuw teken geworden van jongeren die elkaar vertrouwen om met elkaar te communiceren.
Voorheen was het voor Noord-Koreaanse burgers niet gebruikelijk om emoties over te brengen in de vorm van handgebaren, dat deed je met woorden of gezichtsuitdrukkingen. Daar is in bepaalde kringen iets in veranderd. De afgelopen jaren zijn uit Zuid-Korea gesmokkelde tv-series en K-popliedjes steeds populairder geworden in het totalitaire land. Die circuleerden eerder nog in kleinere kring, maar inmiddels heeft een steeds groter deel van de bevolking kennis genomen van de soapseries en catchy, mierzoete popmuziek, al valt natuurlijk moeilijk een percentage vast te stellen.
Zo deed onder Noord-Koreaanse jongeren het V-teken zijn intrede, dat in landen als Zuid-Korea en Japan minder staat voor ‘vrede’ en meer wordt gemaakt om een leuke stemming uit te stralen. Wie een selfie maakt met een Zuid-Koreaan of Japanner zal vaak snel die twee vingers opgestoken zien worden. In Noord-Korea maak je een dergelijk teken niet zomaar in het openbaar, maar alleen bij mensen die je vertrouwt, zo laat het Zuid-Koreaanse mediaplatform Daily NK weten, dat werkt met bronnen in Noord-Korea. Je toont er immers mee dat je bekend bent met Zuid-Koreaanse series en videoclips, waarvan de consumptie in Noord-Korea streng verboden is.
Dictator Kim Jong-un is de laatste jaren steeds harder gaan optreden tegen het kijken, luisteren en verspreiden van ‘reactionaire’ Zuid-Koreaanse media. Vooral op dat laatste staan draconische straffen van wel vijftien jaar werkkamp en soms zelfs de doodstraf. Het laat zien waar het Kim-regime de dreiging ziet: bij buitenlandse media die laten zien dat mensen in dat andere Korea niet alleen rijker en minder hongerig zijn, maar ook vrijer en gelukkiger kunnen leven. Eerder trad de overheid hard op tegen Noord-Koreaanse jeugd die populaire Zuid-Koreaanse jongerentaal gebruikte en hartjes met hun vingers maakten, ook populair ten zuiden van de 38ste breedtegraad.
Misschien is er toch één handgebaar nóg bekender: de duim opsteken. Je zou denken dat dit iets universeels is, maar in Noord-Korea werd dit teken van goedkeuring tot voor kort bijna niet gebruikt. In 2024 bracht het regime een nieuw propagandalied met bijbehorende video uit dat Kim Jong-un moest prijzen. Zoek het vooral op YouTube op onder de Engelse titel Friendly Father, het is ongelofelijk om te zien en werd de eerste viral hit van een Noord-Koreaans propagandalied op Tiktok. Met typische Noord-Koreaanse bombarie is daarin te zien hoe het hele land collectief de duim opsteekt voor Kim, van straaljagerpiloten en gepensioneerde ouderen tot ziekenhuispersoneel en mijnwerkers:
Sindsdien is ook dit handgebaar populairder geworden in het communistische land. Nieuwe trends introduceren mag wel, zolang ze maar van het regime afkomstig zijn.
Dit stuk is geschreven voor De Groene Amsterdammer.
Voor wie denkt dat wanneer je een manuscript inlevert bij de uitgeverij en het dan wel zo’n beetje klaar is: dat is niet het geval! Inmiddels heb ik me door ruim 100 A4’tjes aan opmerkingen, correcties, suggesties en verzoeken heen gewerkt en is versie 2.0 van het Elementaire Deeltje over Noord-Korea naar Uitgeverij Athenaeum!
In november moet het boek uitkomen. In de tussentijd reis ik nog naar Zuid-Korea (van 14 september t/m 3 oktober), waar ik een aantal mooie verhalen hoop te maken.
Voor wie de info over die nieuwe boek gemist heeft, hier nog eens de aankondiging:
Gisteravond sprak ik in de tv-uitzending van EenVandaag over de Noord-Koreaanse militaire steun aan Rusland in de oorlog tegen Oekraïne, op een moment dat de Verenigde Staten toenadering tot Kim Jong-un verkiezen boven de alliantie met Zuid-Korea. Welke kant gaat dit op en hoe moet Europa hierop reageren?
De Verenigde Staten schalen hun bijdrage aan de jaarlijkse militaire oefeningen met bondgenoot Zuid-Korea ,,substantieel” terug, aldus president Trump. Als reden voor de vermindering noemde Trump zijn ,,zeer goede relatie” met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Ook speelde de Zuid-Koreaanse weigering om Washington te helpen in de oorlog tegen Iran volgens Trump een rol.
Dit komt op een moment dat de Oekraïense president Zelensky waarschuwt dat er 30.000 tot 50.000 nieuwe Noord-Koreaanse militairen naar Rusland gaan. Ook levert Pyongyang Moskou ballistische raketten, waartegen Kyiv zich vrijwel niet meer kan verdedigen vanwege het opraken van de Patriot-onderscheppingsraketten.
Noord-Koreaanse hackers worden al gerekend tot de meest geavanceerde en gevreesde ter wereld. Ze leggen Zuid-Koreaanse netwerken plat, jatten militaire geheimen bij defensiebedrijven en stelen voor miljarden euro’s per jaar bij cryptoplatforms. Vorig jaar werd bij Bybit zelfs het duizelingwekkende bedrag van 1,5 miljard dollar buitgemaakt. Daarmee zou je kunnen stellen dat Noord-Koreanen de grootste bankroof uit de geschiedenis hebben gepleegd.
Een nieuw rapport van Genians waarschuwt ervoor dat nieuwe AI-toepassingen Noord-Koreanen nóg beter maken in hun cyberoperaties. Vooral het gericht uitkiezen van doelwitten en proberen hun systemen binnen te dringen met ‘spear fishing’ of ‘social engineering’-operaties wordt nu makkelijker voor Pyongyang. Hoe serieus is deze dreiging voor westerse landen?
Vanochtend sprak ik bij VRT De Ochtend met Lode Roels over waarschuwingen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die stelt dat er dertig- tot vijftigduizend Noord-Koreaanse militairen zouden worden ingezet aan Russische zijde in de oorlog tegen Oekraïne. Ook waarschuwde hij voor de levering van nieuwe Noord-Koreaanse ballistische raketten aan Moskou, die afgelopen dagen al op Oekraïense steden werden afgeschoten. De toekomst zal uitwijzen of deze militairen er ook daadwerkelijk komen in die aantallen, maar het gevaar is reëel.
Bij het prachtige VPRO-programma Bureau Buitenland sprak ik met Laila Frank over hoe Noord-Koreaanse hackers tot de beste en meest gevreesde ter wereld behoren, terwijl in het land zelf vrijwel geen toegang is tot het internet. Dit was onderdeel van ‘de Zomertafel’, waarbij ook Wil Pansters aanschoof om het personalistische leiderschap in Latijns-Amerikaanse landen door te nemen (en waarbij we een bruggetje sloegen naar de Kim-dynastie).
Eeeeeeen ingeleverd! De afgelopen maanden werkte ik aan mijn boek over Noord-Korea voor de ‘Elementaire Deeltjes’-reeks van Uitgeverij Athenaeum. In deze bondige en kleine boekjes legt een expert kernachtig een bepaald land, historisch figuur of onderwerp uit, zonder daarbij de diepgang en analyse te schuwen. Het lijken compacte boekjes, maar het was een behoorlijk inspannende (maar ook mooie) klus om dit tot een goed einde te brengen. Ik hoop hiermee een waardevolle bijdrage te kunnen leveren aan de publieke kennis over dit belangrijke en fascinerende land.
Veel dank aan Sander van Vlerken en Athenaeum voor het in mij gestelde vertrouwen. Ik ga nu even op de bank zitten met een kop koffie. Het boek verschijnt in november en is dus te geven als Sinterklaas- of Kerstcadeau, meer informatie volgt later. Wie niet kan wachten met bestellen, verzeker je hier van een exemplaar.
Voor het Reformatorisch Dagblad interviewde ik Jonathan Cheng, correspondent China voor de Wall Street Journal en voormalig correspondent Noord- en Zuid-Korea voor diezelfde krant. Cheng werkte twaalf jaar aan zijn 768 pagina’s tellende boek ”Korean Messiah: Kim Il Sung and the Christian Roots of North Korea’s Personality Cult”. „Ik dacht aanvankelijk aan een artikel, waarin ik de connectie zou leggen tussen Kim Il-sung en het Jeruzalem van het Oosten. Uiteindelijk is het dit lijvige boek geworden.”
Het viel Cheng altijd op dat er in biografieën van Kim Il-sung geschreven werd dat hij een christelijke opvoeding had gehad, maar hier werd verder nooit over uitgeweid. Daarom zocht hij zelf uit hoe het zat met die opvoeding en welke invloed die had op de uiteindelijke dictatuur onder diezelfde Kim, waarin christendom juist hard vervolgd werd.
Lees hier interview hier: Noord-Koreaanse christenvervolger Kim Il-sung groeide op als christen
