Kim Jong-un duikt eindelijk weer op

Na zes weken afwezigheid is de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un dinsdag weer in het openbaar verschenen. Steunend op een wandelstok en met een brede lach op zijn gezicht was Kim te zien op staatstelevisiezender KCTV, terwijl hij een rondleiding kreeg door een nieuw wooncomplex voor wetenschappers in Pyongyang. Ook staatskrant Rodong Shinmun drukte foto’s van Kims bezoek af.

De wildste geruchten deden de afgelopen weken de ronde over de leider. Hij zou lijden aan jicht, diabetes of een verwonding aan zijn been. Sommigen speculeerden zelfs dat Kim was getroffen door een hersenbloeding. Andere analisten dachten dat er sprake was van een coup en dat Kim van zijn troon was gestoten. Die stroom aan speculaties zal nu wat getemperd worden.

De staatsmedia berichtten op de gebruikelijke flamboyante toon dat Kim tijdens de rondleidingen ‘de noodzakelijke stappen nam op liefdevolle wijze’. Over Kims afwezigheid, de reden voor de wandelstok of wanneer de rondleidingen plaatsvonden werd niets gezegd. Ook tijdens zijn afwezigheid prees de propagandamachine Kim als de ‘leider van de revolutie’. Behalve een terloopse opmerking dat de leider aan ‘ongemakken‘ zou lijden werd niet ingegaan op Kims gezondheid. Wel was op de laatste beelden voor zijn verdwijning te zien hoe het staatshoofd zichtbaar was aangekomen en moeite had met lopen.

Zonder ook maar iets te doen wist Noord-Korea wederom alle ogen van de wereld op zich gericht te krijgen. Door slechts de zon waaromheen de alomtegenwoordige persoonlijkheidscultus draait tijdelijk uit beeld te verwijderen kreeg het stalinistische land meer aandacht dan het in tijden had genoten. Het hele incident onderstreept ook eens te meer hoe moeilijk het voor buitenstaanders en deskundigen is wat zinnigs te zeggen over wat er in Noord-Korea gebeurt.

De afwezigheid van Kim was opmerkelijk omdat de zwaarlijvige leider normaal in Noord-Korea niet van de buis is weg te denken. De persoonlijkheidscultus werd in de jaren veertig begonnen door de stichter van het land, Kim Il-sung, maar met name Kim Jong-un is normaliter gek op media-aandacht. Toch is het niet de eerste keer dat het staatshoofd tijdelijk uit beeld verdwijnt. In 2012 was hij ook al eens drie weken niet te zien. Zijn vader en politieke voorganger Kim Jong-il, die geen fan was van alle media-aandacht, trok zich geregeld een paar weekjes terug.

Een Zuid-Koreaanse analist denkt dat er meerdere redenen zijn waarom Kim zich weer heeft laten zien. Door aan te tonen dat er niets aan de hand is zou de leider geruchten uit het buitenland willen ontkrachten dat hij niet langer de baas is in het communistische land, aldus Noord-Koreadeskundige Cheong Seong-chang van het Sejong-instituut. Aan de burgers van Noord-Korea zou het staatshoofd juist willen bewijzen dat hij een leider is die, ondanks zijn wandelstok, de pijn verbijt en doorwerkt.

“Kim lijkt te willen laten zien dat er niets met hem aan de hand is”, aldus Cheong. “Als hij dat niet had gedaan, zouden nog wildere speculaties te kop opsteken en zou er onrust kunnen ontstaan onder de burgers van Noord-Korea. Ook konden buitenlandse plannen om het Noord-Koreaanse systeem aan te pakken dan wel eens een kans hebben gekregen.”

Nooit eerder werd een Noord-Koreaanse leider getoond die met een wandelstok loopt. Kim Jong-il had na een beroerte in 2008 ook moeite met lopen, maar gebruikte geen hulpmiddelen om zich voort te bewegen. Ook de stichter van het land en grootvader van de huidige leider, Kim Il-sung, wandelde tot zijn dood op 82-jarige leeftijd zonder problemen.

Op de meest recente beelden is te zien dat Kim in vier maanden tijd zo’n tien kilo is afgevallen, zegt Cheong. De analist denkt dat Kim aan zijn linkerenkel is geopereerd. Op de wandelstok na, lijkt de leider in goede gezondheid te verkeren.

Cheong Seong-chang van het Sejong-instituut

“In Noord-Korea voelen de mensen Kims aanwezigheid altijd, zelfs als hij afwezig is”, zegt Korea-deskundige Scott Snyder van de Amerikaanse denktank CFR. “De buitenlandse media zien de absentie van Kim als een teken dat er wat mis is, zonder dat er verder in Pyongyang indicaties zijn voor een onrustige of instabiele situatie.”

Buitenlandse regeringen gingen de afgelopen weken dan ook niet mee in het speculatiecircus rondom een eventuele coup. De Verenigde Staten, China en Zuid-Korea lieten de afgelopen dagen alle drie weten dat zij geen verandering in de Noord-Koreaanse machtsstructuur zagen en dat wat hen betreft Kim nog altijd heer en meester is in het communistische land.

Andere analisten denken dat achter de lange afwezigheid van Kim wel eens een vooropgezet plannetje kan schuilen. Volgens Korea-expert van de Universiteit van Chicago Bruce Cumings was de verdwijntruc ‘waarschijnlijk een manier om aandacht te trekken, die zeker heeft gewerkt’.

“Het noorden voert de laatste tijd een diplomatiek offensief uit in Europa en daarbuiten. Het land voelt zich geïsoleerd en is dat ook”, aldus Cumings. “Al dit gedoe zorgt ervoor dat ze weer op de voorpagina’s prijken.”

Bruce Cumings

Ook hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden Remco Breuker denkt dat Noord-Korea met een charmeoffensief tegenover het buitenland bezig is. “Als je kijkt naar hoe Pyongyang zich momenteel gedraagt, lijkt het erop dat het land in economisch zwaar weer verkeert en bang is voor de toekomst”, aldus Breuker in een telefoongesprek. Meerdere berichten wijzen er volgens hem op dat Noord-Korea wanhopig op zoek is naar geld.

Kim Jong-un volgde in december 2011 zijn vader op nadat deze was overleden aan een hartaanval. Veel gevluchte Noord-Koreaanse oud-hoogwaardigheidsbekleders menen dat niet Kim aan de touwtjes trekt, maar het Departement van Organisatie en Begeleiding (OGD), dat bestaat uit oude kameraden van Kim Jong-il. Kim Jong-un zou volgens hen niet meer dan een stroman zijn.

Posted in Noord-Korea | Tagged | Leave a reply

Noord-Korea herdenkt sterfdag eerste leider

Noord-Korea heeft dinsdag herdacht dat het twintig jaar geleden is dat de stichter van de communistische staat Kim Il-sung (1912 – 1994) is overleden. Hij is de langst regerende leider van het land en de grootvader van de huidige leider, Kim Jong-un.

In de hoofdstad Pyongyang werd een massale herdenkingsdienst gehouden, waarbij ook Kim Jong-un aanwezig was. Kim stapte het podium op en liep licht strompelend naar zijn stoel toe. Duizenden partijleden en militaire hoogwaardigheidsbekleders applaudisseerden voor de jonge leider. Bij de herdenking, die ongeveer een half uur duurde, sprak Kim de aanwezigen niet toe. Kim bracht op de sterfdag om klokslag middernacht ook een bezoek aan het gebalsemde opgebaarde lichaam van zijn grootvader.

Een lofrede werd voorgelezen door Kim Yong-nam, het 86-jarige ceremoniële staatshoofd van Noord-Korea. Hij noemde Kim Il-sung, onder wie hij meer dan tien jaar minister was, de ‘grootste leider uit de menselijke geschiedenis’. Hij las een lijst met belangrijke heldendaden van de overleden leider voor waarbij hij regelmatig werd onderbroken door luid applaus.

“Dankzij het krachtige leger dat de grote leider Kim Il-sung heeft opgericht hebben we succesvol alle uitdagingen het hoofd kunnen bieden”, aldus Kim Yong-nam. Hij riep het hele land op zich ‘als één man te scharen achter het gerespecteerde leiderschap’ van Kim Jong-un om aan een welvarende toekomst te werken. Ook de Noord-Koreaanse media publiceerden een lijst van al Kims belangrijke daden.

De regering kondigde dinsdag een rouwperiode van tien dagen af. Tot en met donderdag worden in het hele land herdenkingsceremonies georganiseerd, waarbij vrijwel overal bloemstukken te zien zijn. Ieder jaar worden rond Kims sterfdag lezingen en studiesessies georganiseerd die zijn gewijd aan zijn gedachtegoed, beter bekend als Juche.

Het Noord-Koreaanse persbureau KCNA wijdde de hele dag berichten aan de herdenking van Kims heldendaden in binnen- en buitenland. Kim Jong-un ontving bemoedigende boodschappen van de Syrische president Bashar al-Assad, de Oegandese president Yoweri Kaguta Museveni, de Russische extreemrechtse partijleider Vladimir Zjirinovski en de leider van de Mexicaanse Arbeiderspartij Alberto Anaya Gutierrez. Buitenlandse diplomaten en organisaties actief in Noord-Korea legden bloemstukken neer voor standbeelden van Kim Il-sung. Herdenkingen vonden volgens KCNA plaats in onder meer in Angola, Ethiopië, Guinee, Nigeria en Roemenië

Toen Kim Il-sung in 1994 op 82-jarige leeftijd overleed, kondigde Radio Pyongyang dat aan met de zin: “Het grote hart is gestopt met kloppen.” In verschillende Noord-Koreaanse steden gingen mensen huilend de straat op. Staatsmedia meldden dat zelfs de vogels rouwden om het verlies van de leider. Ook veel mensen die naar Zuid-Korea waren gevlucht barstten bij het horen van het nieuws in wenen uit. De krachtige Noord-Koreaanse propaganda had in zekere zin nog steeds vat op hen.

Kim Il-sung

Kim Il-sung werd na de stichting van Noord-Korea in 1945 door de Sovjet-Unie aangesteld als leider van het communistische land. Hij zou deze positie bijna een halve eeuw bekleden. Kim werd opgevolgd door zijn zoon Kim Jong-il, die in 2011 op zijn beurt weer werd opgevolgd door de huidige leider.

 

Een eerdere, kortere versie van dit artikel verscheen op 8 juli 2014 op Nu.nl.

Zuid-Korea slaat uitgestoken hand Noord-Korea af

De Zuid-Koreaanse regering heeft het voorstel van Pyongyang om de onderlinge spanningen te verminderen afgewezen. Dat heeft het ministerie van Hereniging dinsdag gemeld. Seoul vindt de Noord-Koreaanse handreiking onoprecht en vindt dat het communistische land eerst zelf mag aantonen dat het vrede wil.

Gisteren stelde de Noord-Koreaanse Nationale Defensiecommissie voor de jaarlijkse militaire oefeningen tussen de legers van de Verenigde Staten en Zuid-Korea af te gelasten. Ook werd geopperd dat beide partijen vijandige militaire handelingen langs de grens staken en zich onthouden van psychologische oorlogvoering. De voorstellen zijn onderdeel van een charmeoffensief voorafgaand aan de Aziatische Spelen in de Zuid-Koreaanse kuststad Incheon, die plaatsvinden van 19 september tot en met 4 oktober.

De regering in Seoul is niet van plan in te gaan op de voorstellen. Zuid-Korea ziet de militaire trainingen met de VS als routineoefeningen, terwijl deze door het noorden als voorbereidingen op een invasie worden beschouwd. Pyongyang heeft de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye uitgemaakt voor prostituee en troostmeisje. Bovendien houdt het land er een illegaal kernwapenprogramma op na en voert het regelmatig rakettests uit, tot grote ergernis van de Verenigde Naties.

Het ministerie van Hereniging liet weten dat als Noord-Korea werkelijk vrede wil dat het land zelf de eerste stap moet zetten door zijn kernwapenprogramma af te bouwen. Pyongyang heeft eerder laten weten onder geen beding haar nucleaire programma op te geven. Noord-Korea voerde sinds 2006 drie atoomproeven uit en analisten speculeren al maanden over een aanstaande vierde kernproef.

Noord-Korea stelt regelmatig voor de banden met het zuiden te verbeteren. Meestal komen dergelijke handreikingen op gevoelige tijdstippen, zoals eerder dit jaar voordat de militaire trainingen in het zuiden begonnen. Ze zijn dan ook niet bedoeld om eindelijk vrede tussen noord en zuid te bereiken (daar zou het Noord-Koreaanse regime allerminst bij gebaat zijn), maar om tijdelijk een voordelige situatie voor Pyongyang te creëren – waarna de spanningen weer worden opgevoerd.

Het zuiden ziet deze charmeoffensieven dan ook als onoprechte en hypocriete pogingen om geld of voordeeltjes voor het regime in Pyongyang binnen te slepen. Onlangs gaf Zuid-Korea al aan de steeds afwisselende spiraal van spanningen en toenaderingspogingen vanuit het noorden spuugzat te zijn. En hoewel Seoul zich ook niet geheel onthoudt van provocaties, lijkt Noord-Korea inderdaad geen voornemens te hebben om zijn confronterende en vijandige politiek te staken.

 

Een eerdere versie van dit artikel verscheen 1 juli 2014 op de website van de Volkskrant