De schijndood van Kim Jong-un

Hij zou volgens sommige bronnen een hartoperatie hebben ondergaan, hersendood zijn of zelfs zijn overleden. Anderen meenden weer dat hij uit angst voor een coronabesmetting bij een van zijn lijfwachten in quarantaine zat. En terwijl een Noord-Koreaanse vluchteling die sinds kort in het Zuid-Koreaans parlementslid zit op vrijdagochtend 1 mei nog beweerde voor ‘99 procent zeker te weten’ dat de dood van Kim Jong-un dat weekend bekendgemaakt zou worden, dook de Noord-Koreaanse leider later die dag doodleuk op tijdens een bezoek aan een kunstmestfabriek. Hij oogde niet ongezonder dan normaal.

Hoe kan het dat drie weken afwezigheid van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un het wereldnieuws beheerste? Wat zegt dit over onze fascinatie voor het “mysterieuze” Noord-Korea? Ik zocht het uit voor De Groene Amsterdammer:

Lees hier het artikel voor De Groene: De schijndood van Kim Jong-un

Een aangepaste (en iets langere) versie verscheen bij het Belgische MO*:

Lees hier het artikel voor MO*: Waarom is Kim Jong-un wereldnieuws wanneer hij drie weken zijn gezicht niet laat zien?

‘De Kim-dynastie’ viert tweede verjaardag

Vandaag is mijn boek ‘De Kim-dynastie. Geschiedenis van Noord-Korea’ 2 jaar oud! 🙂 Voor wie in quarantainetijden wat wil bijlezen over dit boeiende land, bestel het boek hier bij de uitgever of bij je lokale boekhandel

In het boek bespreek ik zeven decennia van een van de meest onbegrepen en tot de verbeelding sprekende landen ter wereld. Ik tracht het verhaal van het echte Noord-Korea bloot te leggen – het land dat 25 miljoen mensen als hun thuis beschouwen – zonder voorbij te gaan aan hoe het regime werkt en aan de bijzondere anekdotes die de Noord-Koreaanse geschiedenis rijk is. Met het boek wil ik mensen bekend maken met de historie van het land, maar ook handvatten aanreiken om het Noord-Korea van nú beter te begrijpen. Wanneer mensen Noord-Korea niet langer mysterieus, irrationeel of onvoorspelbaar noemen, acht ik mijn missie geslaagd.

De officiële omschrijving:
Hoe heeft het zover kunnen komen? Die vraag klinkt de afgelopen tijd geregeld wanneer het over Noord-Korea gaat. In De Kim-dynastie vertelt journalist en historicus Casper van der Veen de geschiedenis van het communistische land dat geleid wordt door Kim Jong-un. De Kim-familie regeert al meer dan zeventig jaar met ijzeren vuist over het Aziatische land, dat ondanks armoede en voedseltekorten de internationale gemeenschap bedreigt met kernwapens, langeafstandsraketten en cyberaanvallen.

Van der Veen prikt door mythes en clickbait heen om zo het echte Noord-Korea bloot te leggen. Hier zien we geen onvoorspelbaar, gestoord of irrationeel bewind, maar een machiavellistisch en strategisch calculerend systeem dat alles doet om aan de macht te blijven. De 25 miljoen Noord-Koreaanse burgers krijgen in dit boek ook de rol die ze in andere media wordt ontzegd. Ze zijn geen willoze gehersenspoelde robots, maar mensen met overtuigingen, dromen en ervaringen – net als elders ter wereld.

In De Kim-dynastie blijven werkelijk gebeurde absurde situaties niet onderbelicht. Een greep: de ontvoering van een Zuid-Koreaanse topregisseur en -actrice door Kim Jong-il om propagandafilms te maken, hoe een van de Kims zijn recht op de troon verloor door een trip met een vals paspoort naar Tokio en hoe Pyongyang een passagiersvliegtuig opblies in de hoop de Olympische Spelen in Seoul te frustreren.

Van der Veen biedt de lezer een helder overzicht van de recente geschiedenis van Noord-Korea en een beter begrip van de modus operandi van het huidige bewind.

Bestel het boek hier

Radio 538 over afwezigheid Kim Jong-un

Op 30 april 2020 sprak ik op Radio 538 bij Ivo van Breukelen over de afwezigheid van Kim Jong-un en de geruchten die rondom de Noord-Koreaanse leider circuleren. De uitzending is hier terug te luisteren/zien:

Gesprek met FD

Ik sprak met Anouk Eigenraam van het Financieele Dagblad over de geruchten rond de afwezigheid van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un:

Lees hier het artikel op de website van het FD.

In Noord-Korea heeft 40 procent van de bevolking te weinig voedsel

Terwijl de wereld zich afvraagt waar Kim Jong-un is, lijdt in Noord-Korea meer dan 40 procent van de bevolking aan voedseltekorten en andere gebreken. Mijn artikel over het nieuwe VN-rapport over de humanitaire situatie in Noord-Korea:

In Noord-Korea lijdt 40 procent van de bevolking gebrek

Noord-Korea komt tot leven in verrassend sterk drama Crash Landing on You

Ik recenseerde de Zuid-Koreaanse serie Crash Landing on You, die via Netflix te zien is. De romantische serie uit Zuid-Korea geeft een verrassend gelaagd beeld van de enigmatische dictatuur. Kijkers leren eindelijk eens Noord-Koreanen als mensen kennen.

Zuid-Koreaanse soapseries wisten met een opmars van jewelste de afgelopen jaren de harten van kijkers wereldwijd te veroveren. Maar net als met muzikale evenknie K-pop weet het fenomeen vooralsnog geen breed Nederlands publiek te trekken. En dat is zonde. Wie toch eens van ‘K-Drama’ wil proeven, heeft met romantische comedyserie Crash Landing on You een uitstekend instapmodel.

De serie heeft een levendige verhaallijn die nooit inzakt en geen moment duf aanvoelt. Beauty-ondernemer Yoon Se-ri staat op het punt erfgename te worden van een miljardenconcern. In een zeldzaam momentje ontspanning gaat ze paragliden, waarbij een storm haar over de grens met Noord-Korea zwiept. Daar wordt ze aangetroffen door de ernstige doch charmante kapitein Ri Jeong-hyuk – die tevens uit een machtige familie blijkt te komen. Hoewel hij haar moet oppakken, probeert hij tevens haar te helpen om te ontsnappen naar haar thuisland.

Gaandeweg raken hun levens steeds inniger met elkaar verknoopt, met oplopende problemen voor beide partijen tot gevolg – alsook een steeds groter en bonter arsenaal aan personages dat zich met het tweetal bemoeit.

Een kleine waarschuwing vooraf: het hoge sentimentele gehalte van Zuid-Koreaanse series kan Nederlandse kijkers wat moeite kosten. Gelukkig worden de romantische scènes, waar er naar goed Koreaans gebruik veel van zijn, goed afgewisseld met komische voorvallen – met meestal een glansrol voor de kameraden van kapitein Ri. Een hilarisch moment is als Yoon haar passie voor biologisch eten en periodiek vasten probeert uit te leggen aan Noord-Koreaanse infanteristen. Al even grappig is wanneer een Noord-Koreaanse agent weigert een Zuid-Koreaanse koffieautomaat te gebruiken, uit medelijden met de persoon die in die krappe ruimte bestellingen zou moeten bereiden.

Authentiek

Bijzonder aan de serie is hoe gedetailleerd en genuanceerd het leven in Noord-Korea wordt weergegeven. Dit is niet de eerste Zuid-Koreaanse serie die zich deels afspeelt in de communistische dictatuur, maar niet eerder werden Noord-Koreanen zozeer als complexe en menselijke wezens neergezet – in plaats van vlakke karakters die enkel sukkel of spion zijn. In westerse media ontbrak dit verfijnde beeld tot nu toe geheel: de laatste film die Noord-Korea breed onder de aandacht bracht was het ongelooflijk flauwe en platte The Interview (2014) met Seth Rogen en James Franco.

Niet alleen leren kijkers Noord-Koreanen als mensen kennen, ook worden eens andere nationale gebruiken belicht dan militaire parades of raketproeven. Zo is te zien hoe buitenlandse smokkelwaar wordt verkocht op de zwarte markt, hoe de stroom geregeld uitvalt en met een fiets weer wordt opgewekt. Daarnaast blijkt ook het zogenaamd socialistische Noord-Korea een met rijkdom pronkende elite te kennen en moeten apps voor een smartphone in een fysieke winkel worden aangeschaft.

Allemaal zaken die het dagelijkse leven in Noord-Korea tekenen, maar buiten het gesloten land nauwelijks bekend zijn. Noord-Koreaanse vluchtelingen hebben de in Zuid-Korea goed bekeken serie geprezen om het accurate en gelaagde beeld van hun thuisland. Als script-assistent werd dan ook een Noord-Koreaanse balling ingehuurd die voor zijn vlucht in Pyongyang zowel filmwetenschappen studeerde als werkte als lijfwacht voor het Kim-regime.

Doorkijken

Voor wie nu de tijd heeft is Crash Landing On You is een fijne serie om je in vast te bijten. De zestien afleveringen zijn lekker lang, meestal zo’n 70 tot 80 minuten. De cliffhangers aan het einde van elke aflevering zijn vaak zo scherp dat niet toegeven aan het automatisch afspelen van de volgende episode moeilijk kan zijn. Helaas stuit je bij aanvang van elke nieuwe aflevering wel op een minutenlange samenvatting van de vorige – waardoor je kort achter elkaar tweemaal hetzelfde ziet. Ook wordt dezelfde ballade (‘Flower’ van Yoon Mi-rae) zó vaak ingezet bij een romantisch moment dat het liedje bij de finale je neus uitkomt.

Naast de zoete franje is Crash Landing on You vooral een ijzersterk drama. Met een goed gebalanceerde mix van tragedie, humor en politieke intrige biedt de serie een verfrissende kijk in het Noord-Koreaanse leven.

9/10.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 17 april 2020 in NRC Handelsblad.

Waarom test Noord-Korea raketten tijdens de coronacrisis?

Zelfs een mondiaal om zich heen grijpende pandemie is geen partij voor het Noord-Koreaanse propagandaprogramma. Nog altijd houdt het regime vol dat het land nul Covid-19-besmettingen kent. Sterker nog, terwijl in maart het ene na andere land in lockdown ging, voerde Pyongyang in maart en april doodleuk vijf raketproeven uit.

Voor wie denkt dat Noord-Korea een volledig geïsoleerd fort is, lijkt de bewering coronavrij te zijn niet eens zo gek. Als je afgegrendeld bent voor de grote boze buitenwereld komt er immers ook geen virus binnen. De werkelijkheid is dat de 1420 kilometer lange grens met China simpelweg te lang is om helemaal af te sluiten. Sinds de hongersnood van medio jaren negentig vindt over deze grens ontzettend veel smokkel en formeel illegale handel plaats van goederen die op de Noord-Koreaanse zwarte markt belanden. Veel huishoudens zijn afhankelijk van deze handel, omdat het loon dat zij ontvangen van hun staatsbaan vaak goed is voor één pak rijst.

Het coronavirus is hoogstwaarschijnlijk via deze handelsroute het land binnengekomen, waarna Kim Jong-un een lockdown gelastte. Niemand mag nog erin of eruit. Geen enkele analist gelooft de staatsbewering van nul besmettingen, maar momenteel valt weinig te zeggen over hoe hard de ziekte Noord-Korea getroffen heeft. Enkele anonieme bronnen reppen van honderden doden. Bij eerdere ziekte-uitbraken traden Noord-Koreaanse autoriteiten laat op en ontbrak het hen aan de middelen om goed in te grijpen.

Wat wél vaststaat is dat het Noord-Koreaanse zorgstelsel geenszins is opgewassen tegen een epidemie van deze orde. De ziekenhuizen die nog functioneren kampen structureel met medicijntekorten en hebben vaak niet eens stromend water. Dat terwijl de Noord-Koreaanse bevolking zeer kwetsbaar is: ruim 40 procent van de inwoners is ondervoed. Met het sluiten van de grenzen en het stokken van de smokkel uit China zal dit percentage vermoedelijk alleen maar toenemen.

Dit alles maakt de timing om juist nú raketproeven te hervatten opmerkelijk. De internationale gemeenschap heeft wel andere dingen aan zijn hoofd, waardoor Kim Jong-un aandacht en ophef wel kan vergeten. Een rakettest is echter ook wat het woord al aangeeft: Pyongyang test raketten om te zien of zij werken en om te leren waar veranderingen moeten worden aangebracht om zo de militaire slagkracht te verbeteren.

Daarnaast wil Noord-Korea vooral in de kijker blijven van de Verenigde Naties. VN-chef Guterres heeft al opgeroepen tot sanctieverlichting tegen de dictatuur zolang de crisis duurt, iets waarnaar het Kim-regime al jaren snakt. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zei vooral te willen vasthouden aan bestaande strafmaatregelen, waarna hij direct door Pyongyang voor rotte vis werd uitgemaakt. Het is de hoop van Noord-Korea dat sancties op humanitaire gronden tijdelijk worden ingetrokken – wat niet onredelijk is. Het zal echter gezien de continue noodlijdende staat waarin het land verkeert moeilijk worden de maatregelen later weer in te stellen.

Dit artikel is geschreven voor de rubriek ‘In de Wereld’ van De Groene Amsterdammer

De toekomst van de twee Korea’s

Op 20 mei 2020 spreek ik in Brussel op de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten over Noord-Korea. Prof. Boudewijn Walraven geeft verder een verdiepende lezing over het confucianisme en Prof. Carine Defoort presenteert slotconclusies op de volledige cyclus. Het is nu al mogelijk te registreren:

De toekomst van de twee Korea’s

vaknk

Kim Jong-un dreigt met „schokkende actie”

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un begon het nieuwe jaar gezellig door te zeggen dat hij zich niet langer gebonden voelt aan een moratorium op het testen van atoombommen en intercontinentale raketten. Het land zal de wereld spoedig een „nieuw strategisch wapen” demonstreren en „schokkende actie” ondernemen, aldus Kim.

Lees hier mijn analyse van Kims toespraak: Kim Jong-un dreigt met „schokkende actie”

AFP-1NE06V-web

Buurlanden Noord-Korea verdeeld over aanpak Kim

In het Chinese Chengdu zitten dinsdag China, Japan en Zuid-Korea om tafel. Hoog op de agenda: Noord-Korea en een handelsconflict.

De weer oplaaiende Noord-Koreaanse dreiging domineert de agenda in Chengdu. Het regime van Kim Jong-un heeft de Verenigde Staten een deadline gegeven tot het einde van het jaar om met een doorbraak in de vastgelopen onderhandelingen over de brug te komen, het liefst in de vorm van sanctieverlichting. Eerder deze maand dreigde Pyongyang dat de VS zelf bepalen welk „kerstcadeau” ze krijgen, waarmee het communistische bewind hint op een raketlancering.

Lees hier mijn hele analyse: Buurlanden Noord-Korea verdeeld over aanpak Kim

2019-12-23-BUI1-kimsoldaten-2-FC-V-web