Noord-Korea lanceert raket vanaf onderzeeër

Het Noord-Koreaanse leger heeft zaterdagochtend een ballistische raket vanaf een onderzeeër gelanceerd. Het projectiel faalde echter kort na te zijn afgevuurd. Dat heeft de Zuid-Koreaanse legertop laten weten, meldt persbureau Yonhap.

De raket werd vanuit de kustwateren buiten Sinpo richting het oosten gelanceerd. “De SLBM [van een onderzeeboot gelanceerde ballistische raket, red.] werd normaal van de onderzeeër gelanceerd, maar wij geloven dat de vlucht onsuccesvol was”, aldus het Zuid-Koreaanse leger in een korte persverklaring. Volgens schattingen ontplofte het projectiel op zo’n tien kilometer hoogte, na slechts een korte afstand gevlogen te hebben.

De krijgsmacht zei “zulke provocatieve handelingen van Noord-Korea” sterk te veroordelen. De lanceringen zijn in strijd met VN-resoluties. Vorige maand testte Pyongyang nog diverse middellangeafstandsraketten van het type Musudan. Ook toen faalden meerdere lanceringen.

Noord-Korea verbetert rakettechnologie

Volgens Seoul heeft Noord-Korea de afgelopen jaren belangrijke vorderingen geboekt bij het lanceren van raketten vanaf duikboten. Zuid-Korea schat dat het Noorden nog zo’n drie jaar nodig heeft om technologie op dit gebied te ontwikkelen die militair kan worden ingezet.

Dat zou slecht nieuws zijn voor de belangrijkste rivalen van Pyongyang: Zuid-Korea en de Verenigde Staten. Raketten die worden afgevuurd vanaf duikboten zijn namelijk veel moeilijker om van tevoren te detecteren. Daarnaast zou de SLBM-technologie een toevoeging zijn aan het al zorgwekkende Noord-Koreaanse wapenarsenaal, dat kernwapens en langeafstandsraketten bevat.

Drie maanden geleden voerde Pyongyang ook al een SLBM-test uit. Toen viel de raket in de lucht in meerdere stukken uiteen na zo’n dertig kilometer te hebben gevlogen.

Reactie VS

Het Amerikaanse leger bevestigde dat de Noord-Koreaanse raket zaterdag na een korte vlucht in zee is gestort. Ook de VS zeiden de lancering te veroordelen.

De lancering komt één dag nadat Zuid-Korea en de VS een akkoord tekenden voor de plaatsing van THAAD, een geavanceerd raketafweersysteem dat het Zuiden moet beschermen tegen aanvallen uit het Noorden. Ook legden de Verenigde Staten twee dagen geleden voor het eerst sancties op aan de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Dat werd door Pyongyang beschreven als een “rode lijn” en een “oorlogsverklaring”.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 9 juli 2016 op de website van NRC

Akkoord Zuid-Korea en VS over plaatsing raketafweersysteem

Na vijf maanden onderhandelen hebben de Verenigde Staten en Zuid-Korea een akkoord bereikt over het plaatsen van het raketafweersysteem Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) in laatstgenoemde land. Dat liet het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie vrijdag weten, meldt persbureau Yonhap. Het wapensysteem is niet onomstreden: China verzet zich al maanden hevig tegen de plaatsing van THAAD.

Het geavanceerde raketafweersysteem is bedoeld om Zuid-Korea te verdedigen tegen nucleaire en raketdreigingen van de communistische noorderbuur. Pyongyang test vaak raketten en dreigt geregeld om haar kernwapens in te zetten. In 2010 werden een Zuid-Koreaans marinefregat en eiland zelfs door het Noord-Koreaanse leger onder vuur genomen.

Nadat het regime van Kim Jong-un begin dit jaar zowel een kernwapen als een langeafstandsraket testte, begonnen de besprekingen over het plaatsen van THAAD. Nu hier een akkoord over bereikt is, wordt gekeken naar een locatie om het systeem te plaatsen. Uit veiligheidsredenen wordt die plek niet openbaar bekend gemaakt. Seoul wil het systeem uiterlijk eind 2017 in gebruik nemen.

Tegen het zere been van China

Direct na bekendmaking van het akkoord liet China weten “sterke onenigheid en ferme oppositie” tegen het plaatsen van THAAD te koesteren. De actie druist in tegen de strategische belangen van Beijing en verstoort de militaire verhoudingen in de regio, aldus het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook Rusland reageerde verontwaardigd op het besluit en riep Washington en Seoul op het akkoord te herroepen.

In een poging de zorgen van China weg te nemen, zei de Zuid-Koreaanse onderminister van Defensie Yoo Jeh-seung vrijdag dat THAAD uitsluitend gebruikt zal worden tegen dreigingen uit Noord-Korea. Beijing zei echter dat het systeem “niet helpt bij het bereiken van de denuclearisering van het Koreaanse schiereiland”. Sterker nog, volgens Beijing schaadt THAAD de “vrede en stabiliteit in de regio”.

Ook in Zuid-Korea was er weerstand tegen de plaatsing van het systeem. De belangrijkste oppositiepartij, de Minjoo-partij, zei dat de onderlinge Koreaanse spanningen door THAAD alleen maar zullen verslechteren. Ook verwacht de partij dat het systeem tot een economische domper leidt, omdat de handel met China eronder zal leiden. De Volkspartij, een kleinere oppositiepartij, zei ook dat Seoul de tegenstand van China niet moet onderschatten.

Radar

THAAD wordt vervaardigd door de Amerikaanse wapengigant Lockheed Martin. Het systeem bestaat uit vijf componenten: mobiele lanceereenheden, onderscheppingsraketten, een radar, een controle-eenheid en een ondersteunende eenheid. China maakt zich vooral zorgen om de X-Band-radar, omdat die volgens Beijing gebruikt kan worden om de Chinese militaire activiteiten te bespioneren. De radar heeft een bereik van zo’n duizend kilometer.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 8 juli 2016 op de website van NRC

Zeer strenge VN-sancties tegen Noord-Korea unaniem aangenomen

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft op 2 maart 2016 unaniem gestemd voor bijzonder strenge strafmaatregelen tegen Noord-Korea. De sancties zijn een straf voor het testen van een kernwapen en het lanceren van een langeafstandsraket in respectievelijk januari en februari van dit jaar. Maar wat betekent deze zoveelste ronde strafmaatregelen tegen Pyongyang?

De kersverse sancties gebieden dat vrachtschepen die Noord-Korea verlaten en binnenkomen voortaan verplicht geïnspecteerd moeten worden. Ook wordt de verkoop van conventionele wapens en vliegtuigbenzine aan het land verboden. Daarnaast zullen de sancties het exporteren van onder meer kolen, ijzer en titanium, limiteren en in sommige gevallen verbieden. De resolutie legt ook financiële sancties op aan Noord-Koreaanse banken. Daarnaast worden zestien Noord-Koreanen op een zwarte lijst van de VN gezet, samen met twaalf Noord-Koreaanse instellingen.

Financieel treffen

Met de nieuwe maatregelen hoopt de internationale gemeenschap Pyongyang te raken daar waar het zeer doet: in de portemonnee. Met name de export van kolen en grondstoffen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor het Noord-Koreaanse bewind. Zij werd eerder al financieel getroffen, toen Zuid-Korea vorige maand de stekker trok uit een gezamenlijk industriepark.

Ook China stemde voor de sancties. Beijing geldt als de enige grote bondgenoot die Kim Jong-un nog heeft, hoewel de banden de laatste jaren ernstig bekoeld zijn. China is fel gekant tegen de kernwapen- en langeafstandsrakettenprogramma’s van Pyongyang en is het tevens zat dat Noord-Korea zijn gedateerde, inefficiënte economische systeem weigert te hervormen.

Beijing hoopt dan ook dat de strafmaatregelen het Kimregime ertoe zal bewegen haar kernwapenprogramma te ontmantelen en weer plaats te nemen aan de onderhandelingstafel. Tussen 2003 en 2007 werd in het zogeheten Zespartijenoverleg gesproken met Noord-Korea over het opgeven van nucleaire wapens, maar Pyongyang hield het daar na 2007 voor gezien. China hamert er voortdurend op dat sancties gepaard moeten gaan met een dialoog met Noord-Korea.

Vorige maand schreef ik voor OneWorld dit artikel over de complexe betrekkingen tussen Noord-Korea en China

Ogen zijn op China gericht

Maar het is ook vooral aan China om ervoor te zorgen dat de sancties ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Het leeuwendeel van de goederen dat Noord-Korea in en uit gaat komt via China. In het verleden heeft Beijing vaker strafmaatregelen tegen Pyongyang gesteund, maar liet zij vervolgens veel te wensen over bij de uitvoer hiervan. Analisten maken zich dan ook zorgen over hoe effectief de nieuwe, strenge sancties zullen zijn.

De VN hadden de sancties al afgelopen vrijdag of maandag willen aannemen, maar de stemming moest worden uitgesteld omdat Rusland extra tijd wilde om de tekst te bestuderen. Het Kremlin heeft de banden met Noord-Korea de afgelopen jaren aangehaald, hoewel van de warme betrekkingen uit de tijd van de Koude Oorlog geen sprake meer is. Uiteindelijk stemde ook Moskou voor de strafmaatregelen.

Noord-Korea bracht vorige maand een satelliet in een baan om de Aarde. Hoewel Pyongyang beweert dat het om vreedzame technologie gaat, beschuldigen de VN het land ervan op deze wijze stiekem langeafstandsraketten te testen. In januari zeiden Noord-Koreaanse staatsmedia met veel aplomb dat met succes een waterstofbom getest was. Hoewel analisten vermoeden dat slechts een “gewoon” kernwapen werd getest, is dat laatste al een schending van tal van VN-resoluties.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 2 maart 2016 gepubliceerd op de website van NRC.

Zuid-Korea begint sluiting gezamenlijk industriepark in Noord-Korea

Zuid-Koreaanse managers en arbeiders zijn donderdag begonnen met het sluiten van het Kaesong Industriepark, het laatste economische samenwerkingsverband tussen beide Korea’s. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. Het besluit om het park dicht te gooien werd een dag eerder genomen naar aanleiding van de rakettest die Pyongyang zondag uitvoerde.

Het industriepark ligt in Noord-Korea bij de historische stad Kaesong, op zo’n 10 kilometer van de grens met Zuid-Korea. In het gebied werken Noord-Koreaanse arbeiders in fabrieken die worden gerund door Zuid-Koreaanse bedrijven. Het park werd geopend in 2004 als onderdeel van de Zonneschijnpolitiek van toenmalig president Kim Dae-jung. Hij hoopte met dergelijke samenwerkingsprojecten de banden met Noord-Korea te verbeteren.

Zuid-Koreanen weg

Inmiddels zijn alle Zuid-Koreaanse burgers teruggekeerd uit Kaesong. In het park zijn 124 Zuid-Koreaanse bedrijven gevestigd. Er werken circa 54.000 Noord-Koreanen.

Noord-Korea reageerde later op donderdag door te stellen dat alle Zuid-Koreaanse burgers uit het industriepark verwijderd zullen worden. Dat meldt Yonhap op gezag van Noord-Koreaanse staatsmedia. Ook zullen alle Zuid-Koreaanse tegoeden en eigendommen in Kaesong worden bevroren en worden twee “cruciale communicatiekanalen” afgesneden, aldus Pyongyang. De Noord-Koreaanse regering zegt dat Seoul “zal boeten” voor het sluiten van het complex en noemde het besluit om dit te doen een “oorlogsverklaring”.

Het is nog niet bekend of de sluiting permanent of tijdelijk is. Seoul zegt dat zij niet wil dat Pyongyang met Zuid-Koreaans geld haar kernwapen- en raketprogramma’s financiert. De Zuid-Koreaanse regering heeft beloofd economische verliezen van bedrijven die actief zijn in Kaesong te zullen compenseren.

Belangrijke bron van inkomsten

Het Kaesong Industriepark is een belangrijke melkkoe voor het Noord-Koreaanse bewind. Pyongyang heeft sinds 2004 bijna een half miljard euro verdiend aan de economische activiteiten in Kaesong. Die worden uitbetaald in harde valuta, die het Kimregime nodig heeft omdat de eigen munt instabiel en weinig waard is. Noord-Koreanen die in het park werken moeten een groot deel van hun loon afdragen aan het Noord-Koreaanse regime.

Hoewel het park geregeld inzet was tijdens spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea werd het pas een keer eerder tijdelijk gesloten. Dat was overigens op last van Pyongyang, die in 2013 tijdelijk al haar burgers uit de zone terugtrok. Later werd de samenwerking in Kaesong weer hervat.

Satelliet en kernbom

Noord-Korea bracht op 7 februari een satelliet in een baan om de Aarde. De internationale gemeenschap ziet de lancering echter als een verkapte test voor een langeafstandsraket. In januari joeg Pyongyang de internationale gemeenschap tegen zich in het harnas door een kernbom te testen. Meerdere landen legden sindsdien sancties op aan het Noord-Koreaanse bewind.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 11 februari op de website van NRC.

Noord-Korea zegt waterstofbom te hebben getest. Wat betekent dit?

Noord-Korea heeft woensdag naar eigen zeggen succesvol een waterstofbom getest. Dat melden Noord-Koreaanse staatsmedia.

Man bekijkt nieuwsitem over de Noord-Koreaanse waterstofbomtest. Foto Jung Yeon-Je / AFP

Man bekijkt nieuwsitem over de Noord-Koreaanse waterstofbomtest. Foto Jung Yeon-Je / AFP

Volgens Pyongyang vond de test om 10.00 lokale “Pyongyangtijd” plaats. “Deze test betekent dat het kernwapenprogramma van de Democratische Volksrepubliek Korea [de officiële naam van Noord-Korea, CvdV] tot een hoger niveau is getild”, aldus staatsmedia. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt later woensdag bijeen om de proef te bespreken, meldt persbureau Reuters.

De test werd met veel bombarie op de Noord-Koreaanse staatstelevisie aangekondigd, hier terug te zien. Onder de video is de gehele Engelstalige verklaring van Pyongyang over de proef te lezen. Zoals gewoonlijk rechtvaardigt Pyongyang de test als een “defensieve maatregel” tegen de “ongekende Amerikaanse agressie”.

Tekst gaat verder onder de video

Onduidelijkheid

Internationale seismologen namen een “onnatuurlijke” aardbeving met een schaal van 5.1 waar rondom Punggye-ri, de locatie waar tot nu toe alle Noord-Koreaanse kernproeven hebben plaatsgevonden. Volgens Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten werden China en de VS van tevoren niet gewaarschuwd door Pyongyang dat de test zou plaatsvinden. De kracht van het wapen dat is getest wordt door analisten geschat op zo’n 6 kiloton, veel zwakker dan zelfs van een mislukte waterstofbomproef mag worden verwacht.

Analisten konden dan ook nog niet bevestigen of Noord-Korea daadwerkelijk een waterstofbom heeft getest. Verder onderzoek zal meer duidelijk moeten maken over de aard van de proef. Dat kan nog dagen duren. Het zou ook om een “gewone” kernproef kunnen gaan met een krachtiger atoomwapen dan waarover Pyongyang tot nu toe beschikte. NK News sprak met enkele experts over of Noord-Korea een waterstofbom zou kunnen hebben.

Het Zuid-Koreaanse leger denkt niet dat de beving het gevolg was van een waterstofbom. In Azië doken meerdere beurzen in de min na het nieuws over de test.

Luister hier naar een vraaggesprek dat BNR Nieuwsradio had met Sico van der Meer, deskundige op het gebied van Noord-Korea en massavernietigingswapens bij Instituut Clingendael

Rookgordijn

Nog geen week geleden riep Kim Jong-un in zijn nieuwjaarsrede op tot meer economische samenwerking. Er werd toen met geen woord gerept over het kernwapenprogramma, dat Pyongyang geregeld aanduidt als haar “heilige zwaard”. Zoals wel vaker lijkt dit een rookgordijn te zijn geweest dat Noord-Korea heeft opgeworpen alvorens weer met provocatieve acties op de proppen te komen.

De timing is dan ook opmerkelijk. Door de conflicten in het Midden-Oosten en terreurdreiging in het Westen was de aandacht voor Noord-Korea de laatste tijd wat afgezwakt. Het Kimregime grijpt dit soort momenten vaker aan om provocaties uit te voeren om de wereld aan zijn bestaan te herinneren. Lees hier een eerder stuk waarin ik beschrijf hoe deze dynamiek werkt.

Propaganda

Tevens kan de test dienen als propaganda om het leiderschap van Kim Jong-un tegenover de Noord-Koreaanse bevolking te verheerlijken. Door te claimen significante vooruitgang te hebben geboekt in de ontwikkeling van kernwapens kan Kim beweren dat hij zich inzet om het Noord-Koreaanse volk tegen buitenlandse agressie te beschermen. Zeker met het uitblijven van economische successen in het economisch noodlijdende Noord-Korea kan een nieuwe atoomtest goede propaganda zijn voor Kim Jong-un.

Kim Jong-un tekent het bevel om de waterstofbomproef uit te voeren. Foto Yonhap.

Kim Jong-un tekent het bevel om de waterstofbomproef uit te voeren. Foto Yonhap.

Noord-Korea heeft tot nu toe drie keer een kernproef uitgevoerd: in 2006, 2009 en 2013. De VN hebben het geïsoleerde land flinke sancties opgelegd. Zuid-Korea noemde de proef van woensdag een schending van VN-resoluties. Seoel beloofde “samen te zullen werken met partners in de regio om Noord-Korea een hoge prijs te betalen voor de waterstofbomtest”.

Reacties

Ook de Verenigde Staten hebben de jongste proef van Pyongyang veroordeeld. Het Witte Huis liet vanochtend weten dat “wij het keer op keer duidelijk hebben gemaakt dat wij Noord-Korea niet zullen accepteren als staat die over kernwapens beschikt”, iets wat Pyongyang wel graag wil. Volgens de Amerikanen laat de proef zien dat Noord-Korea geen serieuze voornemens heeft om te onderhandelen over eventuele denuclearisatie.

Dat laatste sluit aan bij eerdere Noord-Koreaanse verklaringen. Het land heeft meerdere malen aangegeven nooit zijn kernwapens te zullen opgeven omdat deze “nuclear deterrent” voorkomt dat Noord-Korea zal worden aangevallen door het Westen. Staatsmedia halen geregeld de voorbeelden aan van Saddam Hoessein en Moammar Kadhafi, die na het opgeven van hun massavernietigingswapens werden afgezet.

De jongste proef zal ook de verhoudingen met China op scherp stellen. De Chinese regering zei woensdag de kernproef “sterk af te keuren”. Hoewel Beijing de laatste grote bondgenoot van Pyongyang is, is de Chinese regering fel tegen het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma gekant. Beijing heeft in het verleden na eerdere kernproeven VN-sancties gesteund tegen Noord-Korea, hoewel China niet zo doortastend is met de uitvoering hiervan.

Verjaardag

De test komt twee dagen voor de verjaardag van Kim Jong-un. Phil Robertson, vicedirecteur voor Azië van Human Rights Watch, zei hierover:

“Kim Jong-un mag het misschien gepast vinden om zijn verjaardag alvast te vieren met een kernproef, maar zelfs een waterstofbom moet de wereld niet laten vergeten dat de dictatuur van de Kimfamilie gefundeerd is op de systematische mishandeling van de Noord-Koreaanse bevolking. Het enige verjaardagscadeau dat Kim Jong-un zou moeten krijgen van de internationale gemeenschap is een enkele reis naar het Internationaal Strafhof in Den Haag, waar hij moet worden aangeklaagd voor misdaden tegen de menselijkheid.”

Noord-Korea zei vorige maand dat het land in staat was om naast een atoomwapen een waterstofbom te testen. Veel internationale analisten trokken deze bewering toen in twijfel. Pyongyang beschikt over een klein arsenaal kernwapens en voert daarna geregeld rakettests uit. In 2012 werd voor het laatst een langeafstandsraket getest, waarbij volgens het Kimregime een satelliet in een baan om de Aarde werd gebracht.

Het land is er voor zover bekend nog niet in geslaagd om atoomwapens te ontwikkelen die klein genoeg zijn om op een projectiel te plaatsen. Dit zou Pyongyang in staat stellen om met kernkoppen de VS te raken – alsook Japan en Zuid-Korea.

Vanavond spreek ik om 18.36 uur op BNR Nieuwsradio over wat deze proef betekent voor Noord-Korea en de internationale gemeenschap.

Kijken: zelfs op familiereünies kunnen Koreanen niet vrijuit spreken

Wat zeg je tegen een broer of zus die je al meer dan zestig jaar niet hebt gezien? De 86-jarige Zuid-Koreaan Ahn Yoon-joon weet in ieder geval wat hij niet mag zeggen als hij deze week zijn Noord-Koreaanse zusjes spreekt. De Zuid-Koreaanse overheid heeft hem een handleiding met taboe-onderwerpen gegeven.

Het gaat Ahn niet in de koude kleren zitten. Door de censuur heeft hij zijn enthousiasme voor de hereniging goeddeels verloren. Tegenover Reuters zegt hij gefrustreerd:

“Je mag niet alles vragen dat je wil vragen. Dit is geen reünie, dit is slechts een geënsceneerde bijeenkomst.”

Gevoelige onderwerpen mijden

Zo wil Ahn graag van zijn zusjes weten hoe zijn vader is overleden. Dit kan echter als een gevoelige vraag worden geïnterpreteerd, aangezien zijn vader een rijke grootgrondbezitter op het moment dat Noord-Korea een stalinistisch land werd. Ahn kan hooguit om de overlijdensdatum vragen.

In de handleiding wordt de Zuid-Koreaanse bezoekers afgeraden om vragen te stellen over de Noord-Koreaanse leiders, over mensenrechtenschendingen of over leefomstandigheden in het gesloten land. In het boekje staat het advies:

“Mochten uw familieleden uit Noord-Korea propagandaliederen gaan zingen of politieke uitspraken doen, houd hen dan in toom en probeer het onderwerp te veranderen.”

Nieuwsuitzending over de reünies

Sancties

Zelfs in het kiezen van een cadeautje voor zijn familie had Ahn geen vrijheid. Noord-Korea heeft diverse sancties aan zijn broek na het doen van drie kernproeven en het testen van meerdere langeafstandsraketten. Ahn wilde zijn zusjes een gouden ketting geven, maar sieraden zijn luxegoederen en mogen om die reden niet worden uitgevoerd naar Noord-Korea. Ahn kocht dus maar medicijnen en tandpasta.

De 87-jarige Kim Woo-jong ontvluchtte in 1951 Noord-Korea om voor het Zuid-Koreaanse leger te vechten. Hij vindt het minder erg dat zijn spreekvrijheid wordt ingeperkt. Hij zegt te zullen letten op wat hij zegt als hij zijn zus spreekt:

“Ik besef me maar al te goed dat mijn geschiedenis er in de ogen van Noord-Koreanen slecht uitziet. Mijn zus neemt het risico om mij nog te spreken voor haar dood.”

Al ruim zes decennia gescheiden

Het is de twintigste keer dat hoogbejaarde Noord- en Zuid-Koreanen de kans krijgen om elkaar te spreken, nadat de grens tussen beide aartsvijanden in 1953 aan het einde van de Koreaanse Oorlog definitief op slot ging. Deelnemers worden geloot uit een poule van 66.000 80- en 90-plussers. Maar dat aantal neemt snel af.

Beelden van een eerdere hereniging in 2014:

Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 21 oktober 2015 op de website van NRC.

Spanningen en marathonoverleg tussen Noord- en Zuid-Korea

Op 21 augustus plaatste ik op deze blog mijn grote explainer voor OneWorld over de recente spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea. Inmiddels zijn de landen in grensdorp Panmunjom aan tafel gaan zitten om te overleggen over de situatie. Een doorbraak lijkt lastig: geen van beide partijen wil gezichtsverlies lijden, maar zowel Pyongyang als Seoul wil van de huidige impasse af.

Voor NRC schreef ik de afgelopem dagen drie korte berichten. Lees ze hier terug:

  • Zuid-Korea eist excuses van Noord-Korea – gesprekken duren voort
  • Hoog overleg tussen Noord- en Zuid-Korea na oorlogstaal
  • Legeroefeningen VS en Zuid-Korea tijdelijk opgeschort na dreiging Noord-Korea
  • Waarom wordt er geschoten langs de grens tussen Noord- en Zuid-Korea?

    Het zal weinigen ontgaan zijn: de spanningen langs de grens tussen Noord- en Zuid-Korea zijn de afgelopen dagen weer flink opgelaaid. Nadat Noord-Korea een Zuid-Koreaanse luidspreker kapot probeerde te schieten, vuurde het Zuid-Koreaanse leger terug. Inmiddels heeft Kim Jong-un een “quasi staat van oorlog” afgekondigd.

    Wat betekenen deze spanningen en ontwikkelingen? Is een nieuwe Koreaanse Oorlog ophanden? In een artikel voor OneWorld leg ik uit hoe we dit wapengekletter het beste kunnen duiden.

    Lees hier het artikel.

    Kijken: deze vrouw zat 28 jaar in een Noord-Koreaans werkkamp

    Kim Hye-sook werd op haar 13e naar het beruchte doch grotendeels onbekende Noord-Koreaanse strafkamp Bukchang gestuurd. Ze zou er 28 jaar blijven voor een “misdaad” die niet eens haar eigen was: omdat haar grootvader was gevlucht naar het welvarende en vrije Zuid-Korea werd de hele familie naar Bukchang gezonden.

    Dat is het gevolg van de beruchte “driegeneratiesregel”, die stichter van Noord-Korea Kim Il-sung (1912 – 1994) instelde na de Koreaanse Oorlog. Voor het vergrijp van één individu worden drie generaties naar een concentratiekamp gestuurd. Zo hoopt het Kimregime zijn bevolking loyaal en gedwee te houden. Meer dan een halve eeuw later zijn zowel de regel als de strafkampen nog steeds een gruwelijke realiteit. VICE sprak met Kim over haar tijd in het kamp:

    “Het is heel moeilijk om over te praten, maar de hele wereld moet weten wat voor verschrikkelijke dingen er gebeuren in Noord-Korea.”

    Verwerken door kunst

    Dwangarbeid, marteling, misbruik – er is weinig wat Kim niet is overkomen in Bukchang. Ze werd al op haar veertiende tewerkgesteld in een kolenmijn, waar ze stoflongziekte opliep. Na haar vrijlating en succesvolle vlucht naar Zuid-Korea verwerkte ze deze gruwelijkheden op een creatieve manier: tekenkunst. Kim laat een tekening die ze gemaakt heeft van Bukchang zien en zegt:

    “Omdat niemand naar het kamp toe kan, werd er een satelliet gestuurd die foto’s nam. Dat duurde acht maanden. Toen ze de foto’s met mijn tekening vergeleken, kwam alles perfect overeen.”

    Propaganda en hersenspoelen

    Hoewel ze twee derde van haar leven in een Noord-Koreaans concentratiekamp zat, was ze die hele periode gehersenspoeld door de propaganda van Pyongyang:

    “Ik geloofde dat Kim Il-sung een god was.”

    Van dat geloof is inmiddels niet meer over. Kim zet zich nu in voor meer bewustwording over de mensenrechtenschendingen in Noord-Korea, in de hoop dat het zal bijdragen aan een verandering. Aan het einde gaat Kim met de VICE-journalist naar de grens met Noord-Korea, waar een rivier van slechts enkele tientallen meters een ondoordringbare grens vormt tussen twee totaal verschillende werelden.

    Ik schreef eerder over Noord-Koreaanse vluchtelingen. Lees hier over “het meisje met de zeven namen” en over de man die Noord-Korea op krukken ontvluchtte.

    Een eerdere versie van dit artikel verscheen op juli 2015 op nrc.nl.

    Kijken: deze Noord-Koreaanse man vluchtte 10.000 kilometer – op krukken

    Nadat hij in Noord-Korea zijn hand en een deel van zijn been was verloren, besloot Ji Seong-ho naar Zuid-Korea te vluchten. Dat was niet makkelijk: hij moest 10.000 kilometer ongezien van de Noord-Koreaanse grens door China naar Thailand zien te komen – op krukken. Maar het lukte hem en hij vertelde onlangs in Oslo hoe en waarom hij het communistische land ontvluchtte.

    Bekijk hier de emotionele toespraak die Ji gaf op het Oslo Freedom Forum (n.b. zet eerst de ondertitels aan door op het tandwiel rechts onderin te klikken en bij ondertiteling ‘Engels’ te selecteren):

    “Kimfamilie misleidt Noord-Koreaanse volk”

    In een bewogen en geëmotioneerd betoog, waarin Ji het niet droog houdt, vertelt Ji waarom hij zich gedwongen zag om te vluchten. Zijn familie leed ernstig onder de hongersnood in de jaren negentig, die aan honderdduizenden Noord-Koreanen het leven kostte. Ji zag op school steeds meer bankjes leeg worden en zag in 1995 zijn oma voor zijn ogen sterven. Ji:

    “De afgelopen zeven decennia heeft de Kimfamilie het Noord-Koreaanse volk misleid. Zelfs toen mijn klasgenoten stierven van de honger, bleef mijn leraar beweren dat ons gelukkige socialistische systeem het beste ter wereld was.

    Toen hij kolen probeerde te stelen uit een trein, viel Ji flauw omdat hij al dagen niet gegeten had. Toen hij weer bijkwam, zag hij dat de trein over zijn linkerbeen en vingers was gereden. In het ziekenhuis zaagt een arts zonder verdoving een deel van Ji’s been af, waarna hij zonder medicijnen naar huis werd gestuurd.

    Ji ligt hele dagen op bed en is van zijn broer en zus afhankelijk om hem eten te brengen. Deze geven hem meer dan zij kunnen missen, waardoor zij (net als een vijfde van alle Noord-Koreaanse kinderen vandaag de dag) een groeiachterstand oplopen. Tot op de dag van vandaag voelt Ji een gemengd gevoel van schuld en dankbaarheid.

    “De honden in China eten beter dan mijn familie in Noord-Korea”

    Later besluit Ji om de grens naar China over te steken om eten voor zijn familie te halen. Het lukt hem om op krukken het buurland te bereiken. Daar valt hem op dat “de honden in China nog beter te eten krijgen dan mijn familie in Noord-Korea”, zo verzucht Ji.

    Maar Ji weet een paar kilo rijst buit te maken en vertrekt vol goede moed terug naar zijn thuisland. Daar wordt hij direct gearresteerd omdat hij met zijn tocht “de waardigheid van de Grote Leider zou hebben beledigd”. Hij wordt gefolterd en zijn eten wordt hem ontnomen. Een verslagen Ji beseft zich dat er geen toekomst voor hem in Noord-Korea is en besluit te vluchten.

    Ji

    10.000 kilometer op krukken

    Samen met zijn broer weet Ji de Tumenrivier over te steken die Noord-Korea van China scheidt. Dan begint de echte monsterklus. Omdat China Noord-Koreaanse vluchtelingen terugstuurt, moet het tweetal ongezien het land door zien te reizen naar Thailand. Via een ondergronds netwerk bereiken ze uiteindelijk via Birma en Laos de Thaise hoofdstad Bangkok, waar ze op het vliegtuig naar hun nieuwe thuisland worden gezet: Zuid-Korea

    In Seoul komen Ji’s dromen uit. Niet alleen ontvangt hij een prothese voor zijn been en arm, wat hij altijd al had gewild. Ook gaat een lang gekoesterde wens van Ji en van zijn vader in vervulling: hij behaalt een universitair diploma.

    Maar Ji is nog niet uitgedroomd. In Zuid-Korea heeft hij de organisatie Nu, Actie en Eenheid voor Mensenrechten in het leven geroepen. Hij heeft hiermee naar eigen zeggen al meer dan honderd Noord-Koreanen gered. Maar daarnaast helpt hij ook de mensen die in Noord-Korea achterblijven:

    “Het is zeer belangrijk voor ons om te praten over wat er in Noord-Korea gebeurt, maar het is nog belangrijker om Noord-Koreanen te vertellen wat er in de buitenwereld gebeurt. Met informatie van buitenaf die Noord-Koreanen via de radio en de zwarte markt bereiken is het land aan het veranderen.

    Meer speeches van gevluchte Noord-Koreanen

    Ji is niet de eerste die voor de camera vertelt over het miserabele leven in Noord-Korea en over zijn ontsnappingspoging. Hier nog enkele video’s van lotgenoten, waarvan die van Yeonmi Park de bekendste is:



    Een eerdere versie van dit artikel verscheen op 30 mei 2015 op nrc.nl.